5 december 2017

7 vragen over de Hillen-regeling

FiscAlert december 2017 | jrg 23 nr 10 | p.23

huis & hypotheek

7 vragen over de Hillen-regeling

Er is veel gedoe rondom het afschaffen van de Hillen-regeling. Wat is er aan de hand?


1. Wat is die Hillen-regeling ook alweer?
We hebben het altijd over ‘hypotheekrenteaftrek’, maar feitelijk trekken we in box 1 alleen het ‘saldo eigen woning’ (SEW) af. Bij ons inkomen moeten we namelijk nog het zogenaamde ‘eigenwoningforfait’ optellen — de WOZ-waarde van het onroerend goed vermenigvuldigd met, in de regel, 0,75%. Het SEW is het eigenwoningforfait min de hypotheekrenteaftrek. Is het SEW positief — het bedrag van het eigenwoningforfait is dus hoger dan de hypotheekrente —, dan zou dat in de systematiek van de belastingwetgeving leiden tot een bijtelling. Dit zou mensen tegenhouden af te lossen, wat voormalig CDA-Kamerlid Hans Hillen ertoe bracht een motie in te dienen. Met succes: sinds 1 januari 2005 wordt die bijtelling gecompenseerd door de ‘aftrek wegens geen of geringe eigenwoningschuld’.

2. Waarom die commotie over het afschaffen van de Hillen-regeling?
De Hillen-regeling werd ingevoerd om het aflossen van met name kleine hypotheken te stimuleren. De mensen die hun kleine hypotheek hebben afgelost, dreigen nu ineens dat voordeel te verliezen. Daarom begrijpen we de commotie wel.

3. Hoezo stimuleert de Hillen-regeling aflossen?
Door de Hillen-regeling is er geen belastingvoordeel van de hypotheekrenteaftrek bij kleine hypotheken. Stel, u heeft een hypotheek van € 150.000 waarover u 2% rente betaalt. Uw WOZ-waarde is € 400.000. Dan is de berekening als volgt: eigenwoningforfait (400.000 x 0,75% =) € 3.000 minus hypotheekrenteaftrek (150.000 x 2% =) € 3.000 levert een aftrek voor de eigen woning op van (3.000 – 3.000 =) € 0. Is alles afgelost, dan ziet het plaatje er als volgt uit: eigenwoningforfait (400.000 x 0,75% =) € 3.000, hypotheekrente € 0, ‘aftrek wegens geen of geringe eigenwoningschuld’ € 3.000, dus (3.000 – 0 – 3.000 =) € 0. Ofwel een jaarlijks cadeautje van drie mille bruto.

4. Wanneer wordt de regeling afgeschaft?
Als het aan het nieuwe kabinet ligt, wordt de Hillen-regeling vanaf 2019 geleidelijk afgeschaft. Hoe geleidelijk is nog niet helemaal duidelijk. Het regeerakkoord sprak over 20 jaar, inmiddels is er al sprake van 30 jaar. In die periode raakt iedereen die heeft afgelost het ‘cadeautje’ langzamerhand kwijt. Het voorstel zal echter niet zonder slag of stoot door de Tweede en Eerste Kamer worden geloodst. Desondanks verwachten we dat het erdoor komt, al is het even de vraag of de ingangsdatum van 2019 wordt gehaald.

5. Is er compensatie?
Ja. Het eigenwoningforfait wordt tussen 2020 en 2022 elk jaar met 0,05%-punt verlaagd, waardoor het eigenwoningforfait daalt van 0,75% naar 0,6% van de WOZ-waarde. Daarnaast komt er nog een verlaging die gekoppeld is aan de stijging van de woningprijzen.

6. Wat zijn de financiële consequenties voor de huizenbezitter?
Iemand die in een huis woont met een WOZ-waarde van € 400.000 zonder eigenwoninglening, zal door het afschaffen van de regeling op den duur 36,95% of 49,5% belasting moeten betalen over 0,6% van € 400.000. Uitgaande van de huidige WOZ-waarde zou dat over 30 jaar dus € 887 tot € 1.188 kosten. Omdat deze maatregel geleidelijk over een periode van 30 jaar wordt ingevoerd, zal wonen gemiddeld € 30 tot € 40 per jaar duurder worden, dus na drie jaar € 90 tot € 120. Voor AOW’ers met een inkomen tot € 34.000 is het nadeel veel geringer: voor hen neemt dat elk jaar met gemiddeld € 15 toe. Dus ja, ‘u bent de klos’ om met VVD’er Hans Wiegel te spreken. Gezien de hoogte van de bedragen denken wij dat de meeste mensen er niet echt last van zullen hebben.

7. Dus het aflossen van de hypotheek is niet meer voordelig?
Dat kun je zo niet zeggen. Het voordeel van aflossen zit ’m niet alleen in de Hillen-regeling. Wat veel meer impact heeft, is dat de rente op spaartegoeden (na aftrek van de belasting in box 3) veel lager is dan de hypotheekrente die u netto betaalt. Bovendien bespaart u belasting in box 3 door af te lossen. Dat blijft ook na het vervallen van de Hillen-regeling recht overeind staan, in ieder geval zolang de rente laag blijft. Aflossen kan daarom nog steeds honderden euro’s per jaar opleveren.