10 mei 2022

Lenen: wat is een zakelijke rente?

FiscAlert mei 2022 | jrg 28 nr 5 | p.22-24


fiscaal

Lenen: wat is een zakelijke rente?

Onze Adviesservice krijgt veel vragen over de hoogte van de rente die je voor leningen mag rekenen. Ons antwoord is dan: dat hangt af van allerlei factoren. We noemen de belangrijkste.


Als u geld uitleent, vraagt u daarvoor in de regel rente. Hoeveel, dat luistert vrij nauw. Als de fiscus vindt dat sprake is van ‘niet-zakelijk handelen’ — omdat de rente te laag of te hoog is — kan dat gevolgen hebben. Bij leningen van particulier aan particulier kan een niet-zakelijke rente fiscaal gezien leiden tot het standpunt dat een verkapte schenking heeft plaatsgevonden. Aan de geldlener bij een te lage rente, aan de geldschieter bij een te hoge rente. Dat kan weer leiden tot de heffing van schenkbelasting. Gaat het om een lening van de BV, dan kunnen de gevolgen nog ingrijpender zijn. Dus hoe zorgen we dat de rente ‘zakelijk’ blijft?

Feiten en omstandigheden
Om te beginnen moeten we kijken naar de feiten en omstandigheden bij het tot stand komen van de lening. Dat is bijvoorbeeld de besteding van de lening. Het maakt uit of het geld gebruikt wordt voor consumptieve uitgaven (zoals een auto of reis) of voor een huis of een belegging. Als wat gekocht wordt, zijn waarde behoudt, kan geldschieter daarop verhalen als niet wordt terugbetaald. Daarnaast speelt ook de ‘solvabiliteit’ van de geldlener een rol. Solvabiliteit is de verhouding tussen bezit en schuld. Hoe solvabeler geldlener is, des te lager het risico dat de geldverstrekker naar zijn centen kan fluiten en hoe lager de rente kan zijn. Heeft de geldlener een vaste baan met een goed salaris? Dan loopt de geldverstrekker ook minder risico dat hij naar zijn geld kan fluiten dan wanneer geldlener een onzeker laag inkomen heeft. Dat noemen we de ‘verdiencapaciteit’. Hoe hoger die is, des te lager de rente kan zijn. Verder houdt u bij het vaststellen van de rente ook rekening met de (overige) voorwaarden van de leenovereenkomst. Dat wil zeggen: hoe langer de looptijd en de rentevastperiode van de lening zijn, des te hoger de rente kan zijn. Wordt tussentijds afgelost, dan kan de rente weer wat omlaag. Samenvattend: hoe groter het risico dat (een deel van) het geld niet terugkomt, des te hoger de rente mag — of liever gezegd: moet — zijn.

Consumptief lenen